Rajoni i Ballkanit Perëndimor po përballet me një realitet gjithnjë e më shqetësues: aktivitet sizmik të shpeshtë dhe të vazhdueshëm. Gjatë 12 muajve të fundit, mediat dhe institucionet sizmologjike në Serbi, Kosovë, Shqipëri dhe Maqedoninë e Veriut kanë raportuar dhjetëra, madje qindra lëkundje të tokës, shumica me magnitudë të vogël dhe mesatare, por disa prej tyre mjaftueshëm të forta për t’u ndjerë nga qytetarët dhe për të rikthyer frikën e një tërmeti të madh.
Ekspertët e sizmologjisë theksojnë se Ballkani është një zonë natyrshëm aktive nga pikëpamja tektonike. Megjithatë, ajo që po ngjall shqetësim është shpeshtësia e lëkundjeve në dy vitet e fundit, veçanërisht në 12-mujorin e fundit, ku regjistrimet tregojnë një intensitet më të dendur të ngjarjeve sizmike në disa zona kyçe të rajonit. Sipas tyre, ky akumulim lëvizjesh mund të nënkuptojë se tensionet nën tokë nuk po çlirohen plotësisht, çka rrit rrezikun e dridhjeve më të forta në të ardhmen.
Shqipëria vazhdon të mbetet një nga zonat më të rrezikuara, sidomos përgjatë brezit bregdetar dhe zonave urbane të dendura. Kosova, ndonëse me magnituda përgjithësisht më të ulëta, ka regjistruar një numër të lartë të lëkundjeve të vogla, të cilat sipas specialistëve janë tregues i një aktiviteti të vazhdueshëm nëntokësor. Edhe në Serbi dhe Maqedoninë e Veriut, raportimet e shpeshta për tërmete, kryesisht në pjesët qendrore dhe jugore, e konfirmojnë se i gjithë rajoni ndodhet në një fazë të ndjeshme sizmike.
Një pjesë e rritjes së numrit të tërmeteve të regjistruara lidhet edhe me përmirësimin e rrjeteve të matjes dhe teknologjisë. Por kjo nuk e zbeh faktin se rreziku është real, sidomos për vendet ku standardet e ndërtimit nuk zbatohen rreptësisht dhe ku ndërtesat e vjetra mbeten të pambrojtura ndaj goditjeve të forta.
Përballë kësaj situate, apeli i ekspertëve është i qartë: nevojiten masa urgjente parandaluese. Zbatimi rigoroz i standardeve sizmike në ndërtim, inspektimi i objekteve publike, informimi i qytetarëve dhe përgatitja për emergjenca nuk janë më opsione, por domosdoshmëri. Historia e tërmeteve në Ballkan ka treguar se pasiviteti kushton shtrenjtë — në jetë njerëzish dhe në dëme ekonomike.
Tërmetet nuk mund të parandalohen, por pasojat e tyre po. Të dhënat e fundit janë një paralajmërim serioz për institucionet dhe shoqërinë në tërësi: toka po lëviz më shpesh dhe sinjalet nuk duhen injoruar./LajmiAL/
