Ndërsa vëmendja e opinionit publik në Serbi së fundmi është përqendruar te fatkeqësitë natyrore, siç ishin zjarret që përfshinë vendin këtë verë, mediat në Vranjë paralajmërojnë se po flitet shumë pak për një kërcënim edhe më serioz – një tërmet shkatërrimtar që mund të godasë qytetin e tyre, jo më larg se 17km nga Bujanoci
Ky qytet me rreth 70 mijë banorë, i vendosur në një lartësi prej 487 metrash mbi nivelin e detit, fatmirësisht nuk rrezikohet nga përmbytjet – lumenjtë e qytetit, si Vranjska dhe Shapranacka, nuk kanë potencial vërshues.
Megjithatë, ajo që i kanoset Vranjës në heshtje nga thellësia e tokës, sipas faqes 017_dn, është fakti se qyteti ndodhet në zonën e nëntë sizmike, ku janë të mundshëm tërmete deri në 9 shkallë të Merkalit. Historia dëshmon se ky rrezik nuk është as i ri, as i largët.
Sizmologët: rreziku ekziston, por duhet kuptuar drejt
Sizmologia Ana Mladenović, për gazetën Blic, sqaron se këto të dhëna janë të sakta, por bëhet fjalë për shkallën e intensitetit sipas Merkalit, e cila mat fuqinë shkatërruese të tërmetit, jo forcën e tij reale.
“Tërmeti me një fuqi të tillë shkatërruese në Vranjë nuk ka pse të ndodhë domosdoshmërisht aty – ai mund të ndodhë edhe në Maqedoni, ku rreziku është më i madh,” – thekson ajo.
Sipas Mladenović, fuqia shkatërruese përcaktohet nga ajo që mund të shembë një tërmet. “Nëse dimë çfarë tërmetesh mund të priten në një zonë dhe ndërtojmë sipas standardeve, atëherë nuk do të kemi probleme.”
Ajo shton se sot rreziku përcaktohet kryesisht nga shpejtësia e përshpejtimit të grimcave të tokës gjatë tërmetit, e jo më nga shkalla e Merkalit. “Rregullat janë të qarta: sizmologët japin parametrat dhe inxhinierët statikë përllogarisin se si duhet të ndërtohet objekti. Ky është informacioni më i rëndësishëm që qytetarët duhet të ndjekin gjatë ndërtimit,” – përfundon ajo.
Kujtesë historike: Vranja e shkatërruar më 1904
Sipas 017_dn, Vranja është goditur rëndë nga një tërmet më 4 prill 1904. Ai la pas vetes ndërtesa të rrënuara, kazerma të shkatërruara, rrugë të çara dhe, siç shënon Akademia Mbretërore Serbe, çarje nga të cilat shpërthente ujë i zi deri në lartësinë e njeriut. Nga gjithsej 2.298 shtëpi të evidentuara atëherë, 819 u dëmtuan ose u shkatërruan plotësisht.
Tokën e tronditën plot 56 lëkundje vetëm gjatë muajit prill të atij viti. Pasojat ishin aq dramatike sa kambanat e kishave ranë vetë, ndërsa trenat në Ristovc u lëvizën pa lokomotivë. Dy orëra – një në Banjën e Vranjës dhe një tjetër në Ristovc – u ndalën saktësisht në orën 11:27, duke shënuar përjetësisht çastin e goditjes së natyrës.
