Presidenti amerikan Donald Trump ka bërë të ditur se Grenlanda mund të bëhet arenë e eksplorimeve të mëdha për naftë, gaz natyror dhe pasuri minerale, duke e cilësuar territorin arktik si një nga zonat me potencialin më të madh për burime energjetike në botë.
Përmes një postimi në platformën e tij sociale Truth Social, Trump pretendoi se rezervat e naftës që mund të shfrytëzohen lehtësisht në Grenlandë janë jashtëzakonisht të mëdha. Megjithatë, ai nuk publikoi hollësi konkrete lidhur me afatet, kompanitë e përfshira apo mënyrën se si do të realizoheshin projektet e mundshme të eksplorimit.
“Ka ekspertë që thonë se sasia e naftës lehtësisht të qasshme është shumë më e madhe se në pothuajse çdo territor tjetër, kudo në botë”, shkroi presidenti amerikan.
Deklaratat e Trumpit vijnë në një kohë kur Grenlanda vazhdon të ketë rëndësi të veçantë në strategjinë amerikane, si për shkak të pozitës së saj gjeografike në Arktik, ashtu edhe për shkak të pasurive të konsiderueshme minerale që mendohet se gjenden në territorin e saj.
Muajin e kaluar, SHBA-ja, Danimarka dhe Grenlanda nënshkruan një marrëveshje me synimin për të ulur tensionet e krijuara pas deklaratave dhe kërcënimeve të përsëritura të Trumpit për marrjen e kontrollit mbi ishullin.
Grenlanda, pikë kyçe për sigurinë amerikane
Përveç interesit për burimet natyrore, Trump e ka vënë theksin edhe te rëndësia strategjike dhe ushtarake e Grenlandës. Sipas tij, territori mund të luajë rol vendimtar në mbrojtjen e Shteteve të Bashkuara nga kërcënimet e mundshme në të ardhmen.
Presidenti amerikan ka argumentuar se një sulm ndaj SHBA-së mund të kalojë përmes Grenlandës, duke theksuar se sistemet amerikane të mbrojtjes do të ishin në gjendje të neutralizonin dronët, raketat dhe armët e tjera.
Marrëveshja e arritur mes Uashingtonit, Kopenhagës dhe autoriteteve të Grenlandës parashikon zgjerimin e rolit ushtarak amerikan në ishull. Ndër masat e përmendura janë hapja e dy bazave të reja ushtarake dhe krijimi i kushteve për zhvillimin e sistemit të mbrojtjes raketore të njohur si “Golden Dome”.
Sovraniteti i Grenlandës mbetet çështje thelbësore
Pavarësisht zgjerimit të bashkëpunimit në fushën e sigurisë, marrëveshja riafirmon sovranitetin danez mbi Grenlandën, si dhe të drejtën e banorëve të saj për vetëvendosje.
Interesi i shtuar amerikan për ishullin pasqyron rëndësinë në rritje të Arktikut, ku burimet natyrore dhe pozicioni strategjik po marrin peshë të veçantë në marrëdhëniet ndërkombëtare.
Megjithatë, mbetet të shihet nëse deklaratat e Trumpit për eksplorimin masiv të naftës, gazit dhe mineraleve do të pasohen nga projekte konkrete dhe si do të ndikojnë ato në marrëdhëniet mes SHBA-së, Danimarkës dhe Grenlandës.
